A posición do BNG en relación co RDL 7/2025 parte da coherencia en defensa do País e do territorio frente á invasión de parques eólicos xestionados por grandes empresas foráneas e ás novas ameazas de proxectos de hidroeléctricas reversíbeis. O RDL asentaba o modelo actual e avanzaba e facilitar aínda máis estes proxectos lesivos para a Galiza.
1.- Aínda que o RDL ten algún elemento positivo -particularmente no ámbito do auto-consumo e de melloras técnicas-, a norma viría a dar máis poder ás empresas do sector eléctrico para instalaren parques eólicos, fotovoltaicos ou hidráulicas reversíbeis como e onde quixeren, favorecendo a especulación e afondando nunha dinámica que non ten nada de transición enerxética sustentábel senón de asentar un modelo de produción renovábel ao servizo do oligopolio e das grandes empresas con custos sociais e ambientais inmensos para as poboacións afectadas.
Neste sentido, cabe lembrar o espolio eólico que padece a Galiza, que produce xa de fontes renovábeis máis do que consume e envía para fóra -fundamentalmente Madrid- 40% da enerxía producida .No entanto, existen numerosos proxectos de mega-parques eólicos na terra e no mar, que destrúen o noso territorio, cun impacto ambiental, patrimonial, social e económico inmenso, sen deixaren ningún beneficio, pois levan os lucros para fóra e pagan os impostos en Madrid.
2.- O Goberno, podendo ter optado por un modelo de concurso, preferiu a autorización administrativa, deixando que sexan as empresas as que decidan onde se instalar e sen exixir retorno social. É máis, o Goberno, co argumento de favorecer o despregamento das renovábeis “para avanzar na transición enerxética”, xa relaxara os requisitos ás empresas no ano 2022, a través dos RDL 6/2022 e 20/2022 que facilitaban a tramitación eliminando a necesidade de avaliación de impacto ambiental (substituída por un estudo ambiental da propia empresa) e de participación pública, eliminando a exposición pública e presentación de alegacións no procedemento.
3.- O RDL non convalidado polo Congreso vai na mesma liña de que sexa o oligopolio e as grandes empresas as que decidan en función dos propios intereses, relaxando agora os controis para as hidroeléctricas reversíbeis (máis unha vez, a Galiza é ameazada por grandes proxectos deste tipo con varios en tramitación, que inclúe o de maior tamaño do Estado previsto en Ourense) ademais de suspender o cómputo dos prazos administrativos nas paralizacións xudiciais, unha das principais reclamacións das grandes empresas do sector eólico.
4.- A norma recollida no Decreto permitiría tamén a redución de prazos de tramitación á metade e a exención do trámite de avaliación ambiental no outorgamento das autorizacións das instalacións de transporte e distribución. Son abondosos tamén os conflitos en distintas partes do país pola extensión de redes de evacuación e a instalación de subestacións eléctricas que verían facilitados os trámites administrativos para a súa instalación sen necesidade de avaliación ambiental.
5.- Así mesmo, tamén se reducen á metade, é dicir, axilízase a tramitación da autorización e da avaliación ambiental para a repotenciación de parques de até 25%.
6.- Poden ser positivas as medidas tendentes a facilitar o autoconsumo, mais nin sequera resolveron aquí un dos problemas que temos na Galiza, porque a nova regulación voltaría a deixar fóra ás comunidades de montes da posibilidade de actuaren como Comunidades Cidadás de Enerxía, impedindo así o seu desenvolvemento en condicións de igualdade nesta materia.
7.- Por petición do MITECO, o BNG pasou un documento con propostas, entre elas:
- A recuperación das garantías ambientais e a participación pública
- Avanzar para un sistema eléctrico máis descentralizado, de modo que a autorización das instalacións de xeración eléctrica que estean, na súa integridade, no ámbito territorial da Galiza, deben ser competencia da Xunta de Galicia
- O control público da rede eléctrica
- Concursos de transición xusta para as comarcas afectadas polo fechamento das térmicas (no noso caso As Pontes)
- Mudar o sistema de autorización administrativa por un sistema de concurso público, con criterios racionais e baremábeis, claros, non interpretábeis, fáciles de analizar, e cun procedemento sinxelo na aplicación
- Converter en públicas e baixo control galego as redes de distribución
- Creación dunha Tarifa Eléctrica Galega diferenciada, eliminando os custos de transporte, para abaratar a luz a familias e empresas.
O MITECO non incorporou ningunha destas propostas.
8.- En todo o caso, o RDL non muda e mesmo avanza na consolidación dun sistema de xeración renovábel absolutamente insustentábel, baseado a produción a grande escala en determinados territorios convertidos en “zonas de sacrificio” para subministrar a todo o Estado. Isto implica liñas de transporte de centos de quilómetros, que perden enerxía (que despois temos que pagar na factura) e ocasionan graves problemas sociais. Este é o modelo que interesa ao oligopolio.
9.- O noso País non pode continuar a ser “zona de sacrificio” (mellor dito, colonia espoliada) dunha suposta transición enerxética que é absolutamente insustentábel e ao servizo do oligopolio e das grandes empresa. O BNG defende un modelo diferente, ao servizo do pobo galego e das necesidades do desenvolvemento da Galiza. Un modelo sobre a base da “xeración distribuída”, quer dicir produción a menor escala e máis próxima dos centros de consumo. Apoio ás Comunidades Enerxéticas (aquí tamén co recoñecemento xurídico das Comunidades de Montes) e ao autoconsumo. Creación dunha empresa pública galega que puidese xestionar pequenos parques eólicos ou hidroeléctricas que finalicen a concesión.
10.- O que debe facer o Goberno é presentar unha nova normativa que incorpore propostas do BNG (polo menos aquelas que van na liña de frear o espolio eólico do noso País), fortaleza o control público frente ao poder das eléctricas e inicie a mudanza do modelo de produción renovábel. Esa nova normativa pode ser levada ao Congreso en setembro e, se vai nesa liña, contará como voto afirmativo do BNG.
